80 lat temu na polskiej wsi narodził się ruch, który rozbudził ducha sportowej rywalizacji wśród tysięcy młodych ludzi i na trwałe wpisał się w historię polskiego sportu.
Historia Ludowych Zespołów Sportowych sięga roku 1946, kiedy w powojennej Polsce zaczęto odbudowywać życie społeczne, kulturalne i sportowe. Był to czas szczególny – kraj podnosił się z ruin po II wojnie światowej, a społeczeństwo zmęczone wojenną zawieruchą pragnęło powrotu do normalnego życia. Jednym z jego przejawów była aktywność fizyczna oraz sportowa rywalizacja.
Już w 1945 roku młodzież wiejska spontanicznie organizowała mecze piłki nożnej pomiędzy sąsiednimi miejscowościami, często na prowizorycznych boiskach. Z tych oddolnych inicjatyw rodziły się pierwsze nieformalne grupy sportowe, które z czasem przekształcały się w zorganizowane koła i kluby.
Za początek zorganizowanego ruchu Ludowych Zespołów Sportowych uznaje się 10 marca 1946 roku, kiedy podczas II Zjazdu Związku Samopomocy Chłopskiej podjęto decyzję o tworzeniu sportowych organizacji na terenach wiejskich. Już kilka dni później, 16 marca 1946 roku, w Czarnowąsach na terenie województwa Opolskiego powstał pierwszy Ludowy Zespół Sportowy, który symbolicznie zapoczątkował działalność LZS w Polsce.
Od samego początku Ludowe Zespoły Sportowe miały jasno określone cele – upowszechnianie kultury fizycznej na wsi, organizowanie zajęć sportowych dla dzieci i młodzieży, rozwijanie sportowej rywalizacji oraz integrowanie lokalnych społeczności. Ruch LZS bardzo szybko rozprzestrzenił się w całym kraju, budząc wśród mieszkańców wsi ducha sportowej aktywności i wspólnoty.
W województwie lubelskim już w marcu 1946 roku zaczęły powstawać pierwsze Ludowe Zespoły Sportowe. Jako pierwszy zarejestrowany został LZS Tur Milejów w powiecie łęczyńskim, a wkrótce potem powstał LZS Bełżec w powiecie tomaszowskim. Były to jedne z pierwszych ośrodków rozwijających sport wiejski w regionie.
Na przestrzeni 8 dekad działalność LZS przyczyniła się do odkrycia wielu wybitnych talentów sportowych. W klubach Ludowych Zespołów Sportowych swoje pierwsze sportowe kroki stawiało wielu reprezentantów Polski, medalistów Igrzysk Olimpijskich. Wśród nich znaleźli się m.in. Ireneusz Paliński, Stanisław Szozda, Ireneusz Zawadzki, Andrzej Wroński, Andrzej Głąb, Joachim Halupczok, Zbigniew Bródka, Adam Małysz, Kamil Stoch, Kacper Tomasiak.
Na przestrzeni 80 lat działalności, Ludowe Zespoły Sportowe odegrały ogromną rolę w rozwoju polskiego sportu oraz kultury fizycznej na terenach wiejskich. W tym czasie w ramach ruchu LZS zorganizowano dziesiątki tysięcy zawodów, turniejów i imprez sportowo-rekreacyjnych, w których uczestniczyły miliony mieszkańców wsi i małych miejscowości.
W działalność Ludowych Zespołów Sportowych przez lata zaangażowane były setki tysięcy zawodników, trenerów i działaczy społecznych, którzy wspólnie budowali jeden z największych ruchów sportu powszechnego w Polsce. Do zasłużonych działaczy na terenie województwa lubelskiego zaliczamy m.in: Janusza Popławskiego, Helenę Nast, Elżbietę Orzechowską, Teresę Paczkowską, Tadeusza Maziejuka, Teresę Trzcińską, Andrzeja Kulczyńskiego, Krzysztofa Pszenniaka oraz Mariana Kozaka, Wacława Słomkowskiego, Andrzeja Kołpaka, Zbigniewa Radziejczuka, Wacława Hurko i Jana Kijko.
Do najpopularniejszych dyscyplin funkcjonujących w strukturach LZS należą: piłka nożna, piłka siatkowa, lekkoatletyka, zapasy, podnoszenie ciężarów, kolarstwo, tenis stołowy oraz szachy. W wielu środowiskach rozwijane są również inne dyscypliny sportowe, konkurencje rekreacyjne i turystyka.
Obchody jubileuszu 80-lecia LZS rozpoczęły się 16 marca 2026r., w symboliczną rocznicę powstania pierwszego LZS w Czarnowąsach. Z tej okazji Prezes Krajowego Zrzeszenia LZS – Jarosław Rzepa – spotkał się z działaczami Ludowych Zespołów Sportowych na terenie województwa opolskiego.
Również WZ LZS w Lublinie w dniu 16 marca 2026r. Podczas uroczystego posiedzenia Prezydium zainaugurowało obchody 80-lecia Stowarzyszenia, które od pokoleń budzi ducha sportowej rywalizacji, integruje społeczności lokalne, rozwija kulturę fizyczną i sport na lubelskiej wsi.
Prezydium
Rady Wojewódzkiej Zrzeszenia LZS
w Lublinie
